We are weeds

Menselijk gedrag

Ik mag graag parallellen trekken tussen menselijk gedrag en hoe de (ongerepte) plantenwereld het doet. Dit doe ik vanuit de waarneming dat we ons op dit moment regelmatig nogal ver van onze bronnen af bewegen. Wat niet alleen tegen onze natuur in lijkt te gaan maar ook tegen DE natuur.

We nemen inmiddels op de aarde zoveel ruimte in, dat de rest van de natuur er zwaar onder lijdt. Ik laat de opsommingen en cijfers achterwege, maar neem gerust van mij aan dat de situatie héél ernstig is en dat we op dit moment onze eigen ondergang in regie hebben...
Wij mensen weten en kunnen dan wel veel, we kunnen er blijkbaar niet mee omgaan want de schade die we momenteel aan de planeet toebrengen is immens. Geen enkele levende soort maakt er zo’n puinbak van als wij. Dat geldt niet alleen in materiële zin, ook sociaal is er heel veel af te dingen.

Beschadigd

Wij maken, als mensen, deel uit van die natuurlijke maatschappij, en ook al doen we ons best om onafhankelijk te zijn, we hebben te maken met de erfenis: uit vorige generaties, uit onze eigen jeugd. We zijn in mijn ogen daarbij bijna allemaal in min of meerdere mate beschadigd geraakt. En hebben daardoor ook geen helder beeld meer van wat echt belangrijk is om te kunnen overleven en wat juist onze toekomstige mogelijkheden beperkt of aantast.
We zijn tegelijk meer aan en met elkaar verbonden dan we (willen) weten, want ook (wan)gedrag van anderen, in onze directe nabijheid én in andere landen en continenten heeft z’n weerslag op ons eigen voelen en ervaren.
Er is rondom gelukkig wel steeds meer bewustzijn voor die eenheid tussen alle (levende) organismen waar te nemen - ook bekend als “oneness”.

Spiegelen aan de natuur

Ik ben tot de slotsom gekomen dat we beter af zijn als we ons meer spiegelen aan de natuur.
De ongerepte natuur is een mooi voorbeeld van wat het kan zijn: harmonie en onderlinge steun op alle fronten. Maar tegelijk met “harde” maatregelen, zoals roofdieren die de zwakkere of weerloze exemplaren te pakken krijgen, groepen dieren opjagen. Natuurkrachten die nopen tot maatregelen, verhuizingen, (her)bouw van onderkomens. Hetgeen uiteindelijk bijdraagt aan het versterken van de veerkracht, de evolutie.

Groei

In de natuur is alles gericht op groei. Buiten grote natuurrampen en meteorietinslagen die massa-extinctie kunnen veroorzaken (tot wel de helft van het aantal soorten), leidt alles tot meer diversiteit, meer schoonheid en meer complexiteit. Specialisatie gaat goed, zolang de omstandigheden min of meer stabiel zijn.
Als we dat toepassen op de mens, als je stelt dat het enige wat echt van belang is persoonlijke groei is, en dat dat in feite ook vanzelf gaat, wordt alles een stuk eenvoudiger!

Je zou kunnen stellen dat alles in potentie al aanwezig is, dat we niet veel meer nodig hebben dan ontdekken wie we zijn en dat het goed is zoals het is... Dat de natuur ons al heel goed laat zien dat er overvloed is, dat alles wat we nodig hebben er al is.
Dat ons ingrijpen (uit rationele overwegingen, bijvoorbeeld om te komen tot grotere opbrengsten) vaak niet tot echte verbetering leidt, maar juist vaak tot verlies, het verloren gaan van biodiversiteit, uitputting, het verloren raken van grondstoffen.
Parallel hieraan: dat uniform onderwijs vaak het negeren van andersoortige talenten kan zijn. Dat het plooien van kinderen tot gelijksoortige prestaties niet vanzelf tot een “hogere opbrengst” leidt.

Permacultuur

In de permacultuur gaat men er vanuit, dat álle organismen een taak en een functie hebben, dat alles ertoe doet. Alles heeft elkaar op een vanzelfsprekende manier nodig en alles is nuttig voor elkaar. Bij verstoring treedt disbalans op, maar ook dat wordt vanzelf weer opgelost.
Permacultuur is rechtstreeks afgekeken van de natuur. Er wordt veel tijd gestoken in waarneming: wat versterkt elkaar, wat kan beter niet bij elkaar staan enz. Dat is een nauwkeurige klus, want veel van wat van belang is bevindt zich ook op niet geziene niveaus.
Onder de grond bijvoorbeeld. Het is wonderlijk om te zien wat zich daar allemaal afspeelt. Planten reageren op elkaar, communiceren met elkaar en dat gebeurt vaak via andere organismen zoals zwammen met hun enorme, meestal volkomen onzichtbare mycelia. Het grootst bekende organisme ter wereld is overigens een zwam, een schimmelnetwerk in Oregon, dat zich uitstrekt over een gebied van 5,6 vierkante kilometer, zie wikipedia.org/wiki/Sombere_honingzwam.

In de natuur is oordeel niet aan de orde. Je weet dat je probleemloos een grasveld kunt oversteken zonder schade van betekenis te veroorzaken. Als je hetzelfde met een teer bloembed doet, of met vetplantjes, dan is de schade groot. Dat kun je de vetplantjes niet verwijten. Het vetplantje kan hooguit evolueren naar sterker worden, of afschrikken, of opvallen.
Zo stel je in de natuur nooit de vraag of het wel terecht is dat de klimop de boom gebruikt om licht te bereiken. Weet jij veel wat de klimop terugdoet? Waarom de ene levensvorm zijn eigen voedsel opkweekt en de ander afval eet? Of de ene levensvorm juist voedsel maakt voor de andere?

Sociale permacultuur

Sociale permacultuur kijkt op een gelijksoortige wijze naar interacties tussen mensen. Iedereen heeft z’n eigen unieke plek en is van dienst voor elk ander organisme. Net zoals planten het in de ene omgeving beter doen als in ander gezelschap, geldt datzelfde ook voor mensen. Soms is enige afstand beter voor allebei.
Dat is niet hetzelfde als negeren. Ieder draagt immers bij, alleen ieder op een andere plek.
Soms lijkt het symbiose, een ander keer is het parasitair, maar uiteindelijk is er altijd sprake van ontwikkeling, van groei, van evolutie naar meer schoonheid en rijkdom.

ZEITGEIST - Moving Forward

De film “ZEITGEIST - Moving Forward” (2011, Peter Joseph, YouTube 2:41:25) geeft een mooi overzicht van de wereldwijde ontwikkelingen op allerlei terreinen. Verbaas je over mensen die al heel vroeg in de gaten hadden wat de echte betekenis van een economische crisis is, wat het effect van opvoeding is, wetenschappers die laten zien hoe dingen heel anders werken dan we altijd hebben gedacht.

Ondertiteling, fragment uit de opening:

Mijn grootmoeder was een geweldig mens.
Zij leerde me Monopoly spelen.
Ze begreep dat het om het vergaren van bezit ging. Ze kocht alles wat ze maar kon en werd uiteindelijk heerser van het spel. En dan zei ze altijd hetzelfde tegen mij.
Ze zou naar me kijken en zeggen: “Op een dag zul je het spel leren spelen.”

Een zomer speelde ik bijna elke dag Monopoly. Die zomer leerde ik het spel echt te spelen. 
Ik leerde begrijpen dat een totale toewijding aan acquisitie de enige manier is om te winnen.
Ik ontdekte dat geld en bezittingen de manier is om de score hoog te houden.

Aan het eind van die zomer was ik nog meedogenlozer dan mijn grootmoeder.
Ik was bereid om vals te spelen als dat nodig was om te winnen.
Die herfst speelde ik het spel opnieuw met haar. Ik nam haar alles af. Ze gaf haar laatste geld en haar nederlaag was een feit.

En toen had ze mij nog één ding te leren. Ze zei:
“Nu gaat alles terug in de doos...
Al die huizen en hotels... al die spoorwegen en nutsbedrijven... al dat bezit en al dat prachtige geld...
Alles gaat nu terug in de doos...
Niets was werkelijk van jou.”

Je maakte je daar een tijdje heel erg druk over. Maar voordat je aan het spel deelnam bestond het al heel lang en het zal er na jou nog steeds zijn. Spelers komen, spelers gaan.
Huizen en auto’s... titels en kleding... zelfs je lichaam.
Feitelijk gaat alles wat ik bemachtig, verbruik en verzamel weer terug in de doos en ik zal het allemaal weer verliezen.
Dus je moet jezelf afvragen, als je eindelijk de ultieme promotie hebt gemaakt, als je de ultieme aankoop hebt gedaan, als je het ultieme huis hebt gekocht, als je financiële zekerheid hebt opgebouwd en de ladder van succes tot de hoogste sport hebt beklommen en de spanning verdwijnt - en deze zal verdwijnen - wat dan?
Hoe ver moet je die weg bewandelen voordat je ziet waar het toe leidt?
Je zult ongetwijfeld begrijpen dat het nooit genoeg zal zijn.
Dus moet jezelf de vraag stellen:

“Wat is belangrijk?"


“Twijfel er nooit aan dat een kleine, bedachtzame groep toegewijde burgers de wereld kan veranderen. Het is het enige manier waarop dat ooit is gebeurd.”
~ Margaret Mead

Naar de film.

Samenwerken

Het lijkt vaak alsof we een beetje zijn vergeten hoe dat moet - samenwerken. Veel van ons zijn de afgelopen jaren heel erg bezig geweest om het goed te vinden met zichzelf. Zo moesten we (opnieuw) leren van onszelf te gaan houden. Want hoe kun je immers van iemand anders houden als je het niet eens goed met jezelf kunt vinden... Tegelijkertijd lijken we wel eens te zijn vergeten dat het samen doen, het samen werken, een enorme verrijking betekent. Als we dat op een manier doen waarbij iedereen niet alleen in zijn of haar waarde wordt gelaten maar juist uitgedaagd wordt boven het bekende zichzelf uit te stijgen.
> Tussen 1960 en 2008 is het gebruik van de woorden "ik" en "mij" met 42 procent toegenomen; het gebruik van de woorden "wij" en "ons" is in diezelfde tijd met 10 procent afgenomen.

Eerst maar even een:

Verhaaltje

Een man in een heteluchtballon is verdwaald. Hij ziet ver beneden zich op de weg een vrouw lopen en besluit een eind te dalen. Als hij een stuk lager in de lucht hangt, roept hij naar haar: ‘Mevrouw! Ik heb vrienden van me beloofd hen op te pikken, maar ik heb geen idee waar ik nu ben.’
De vrouw roept terug: ‘U zit in een luchtballon op ongeveer tien meter boven de grond. U bevindt zich tussen de 51 en 52 graden noorderbreedte en 5 en 6 graden westerlengte’.
‘U bent vast informaticus,’ zegt de man.
‘Inderdaad, hoe weet u dat?’ antwoordt de vrouw verbaasd.
‘Wel,’ zegt de man, ‘u heeft mij een perfecte technische uitleg gegeven, maar ik weet niet goed wat ik met die informatie moet doen en heb nog steeds geen idee waar ik me bevind. U hebt me niet geholpen en me bovendien nog eens kostbare tijd doen verliezen.’
‘En u bent manager, neem ik aan?’ zegt de vrouw.
‘Klopt, hoe wéét u dat?’ antwoordt de man.
‘Wel, u weet totaal niet waar u bent en nog minder waar u naar toe moet. Een grote massa lucht heeft u gebracht waar u nu bent. U heeft een belofte aan anderen gedaan waarvan u geen idee hebt hoe u die moet nakomen en nu verwacht u dat mensen die onder u staan dit probleem voor u oplossen. U bevindt zich nog in dezelfde situatie als vijf minuten geleden, alleen is dat nu ineens mijn fout.’

Dit is uiteraard een extreem voorbeeld. Toch zullen zich gemakkelijk overeenkomsten met bestaande situaties opdringen.
Er zijn hier volop mogelijkheden: de een heeft kennis en de ander middelen, maar het blijkt moeilijk te zijn zich in elkaar te verplaatsen, de vraag achter de vraag te horen en tot samenwerking te komen.
Wat ook nog eens in de weg zit is dat in dit geval de een zich boven de ander stelt.

Wat is nodig?

Eerst luisteren

Alleen goed luisteren naar de letterlijke inhoud van wat iemand zegt is niet genoeg! De toon waarmee wordt gesproken, de houding, wordt gebruikt om te vertellen hoe het gezegde geïnterpreteerd kan of moet worden. Non-verbale communicatie speelt een rol en komt meestal onbewust mee. Met lichaamssignalen wordt vaak eerlijker gesproken dan met de woorden. Lees je tussen de regels door?
Het helpt mij om het gesprokene of de vraag in m'n eigen woorden te herhalen, om te checken of ik de betekenis of het motief helemaal begrepen heb.
Dat kan ik dan weer meenemen in de reactie of het antwoord. Het is zinvol om in te gaan op het doel van de vraag. Met andere woorden, dat ik me helemaal verplaats in de vraagsteller, even doorvraag.
Ik merk dat dit nog voortdurend om oefening vraagt, het is immers veel gemakkelijker om tegenwerpingen te formuleren dan om me helemaal in de ander te verplaatsen.

Ontvangen

Aan de andere kant zal de spreker of vraagsteller zo open mogelijk moeten zijn over de motieven achter de vraag. Dat levert vaak vanzelf meer begrip en een tegemoetkomende houding. Geen informatie achterhouden omdat hij vindt dat de ander er niets mee te maken heeft. En daarvoor is weer vertrouwen nodig.

Gelijkwaardig

Het blijkt maar al te vaak dat de informatiestroom stagneert, dat informatie wordt achtergehouden als de een zich boven de ander stelt, het beter denkt te weten en niet kan of wil luisteren. Pas als er echte belangstelling is voor elkaar, voor elkaars motieven en mogelijkheden, kan er optimale samenwerking tot stand komen die meer is dan de optelsom van de twee delen.
Dit is in feite precies zoals de ongerepte natuur werkt en zoals men in permacultuur nastreeft: optimale samenwerking tussen alle verschillende systemen en organismen. Dat is te ook weer te vertalen naar de samenwerking tussen mensen, dan spreekt men over Sociale Permacultuur.

In het nieuwe magazine Zowell worden deze verhalen verteld. Hoe je vanuit gelijkwaardigheid en met frisse samenwerkingsvormen en besluitvorming meer verbinding bereikt. En kunt realiseren wat je graag wilt: een vriendelijke, mooiere en duurzame wereld!

Herkenning - verbinding - gedragen weten - geraakt worden

"Als ik dicht bij mezelf ben komt wat ik nodig heb vanzelf naar me toe"

In m'n vorige blog schreef ik over een persoonlijke dip - ik kon even niet meer uit de voeten met wat er aan informatie over de toestand in de wereld binnenkwam (en komt).

Bijna meteen eroverheen krijg ik een stuk tekst toegeschoven waarin ik mezelf volledig herken. En enkele dagen later een bericht van een bijeenkomt georganiseerd door de Zen Peacemakers - mensen die vanuit pure betrokkenheid en oordeelloos in actie komen waar nodig.
Met de titel: "Hoe spiritueel omgaan met ecologie".
Ik had in een gesprek al genoemd dat ik mijn oplossing waarschijnlijk in het spirituele zou kunnen vinden!

De bijeenkomst was gisteren.
Veel van wat er aan informatie gedeeld werd was me natuurlijk bekend.
Wat van zo'n bijeenkomst echter veel meer doorwerkt en bijblijft is de intentie. Zo'n 22 deelnemers, heel verschillende mensen met heel verschillende achtergronden en levensinvullingen. Met als belangrijkste overeenkomst: het willen doen en het goed willen doen.
Van te voren kende ik alleen Petra, en haar alleen nog via Twitter en Facebook.
En toch metéén vanaf binnenkomst het gevoel hebben: dit is een mooie en veilige plek.

kooktoestelen op zonne-energie in een vluchtelingenkamp

"Als ik emotioneel geraakt wordt weet ik dat het klopt"

Dat gebeurde voortdurend. Oordeelloos luisteren was het uitgangspunt. Geen discussie, alleen uitwisselen en tot je nemen. Gelegenheid om je persoonlijke verhaal te vertellen en in de slotcirkel alleen vanuit je hart...
Met aan het einde in één woord je gevoel samenvatten: een paar keer "herkenning" en veel vaker "verbinding" gehoord!

Gelouterd en gesterkt kwam ik er weer vandaan.
Aansluitend een paar Facebook-vrienden opgezocht (die ik pas één keer eerder heb gezien) en ook met hen weer dezelfde ervaring. Meteen goed & vertrouwd. Elkaar met weinig woorden begrepen weten.
Het was een mooie dag.

Lijden aan de wereld

“De pijn, angst, woede, verdriet en schuld die we in naam van al het levende ervaren is volkomen natuurlijk en gezond!”

Ik ben al een poosje in een enigszins depressieve stemming. Ik weet dat dat niet zelden voortkomt uit frustratie, het geen plek kunnen geven van bepaalde gevoelens. In dit geval zijn het zorgelijke gevoelens over hoe het met de wereld gaat, hoe we met de aarde omgaan.

Gelukkig heb ik een lief die dat kan volgen, die naar me luistert - en luisteren is vaak al genoeg om de boel voor mezelf meer helder te krijgen.

Gisteren vond ze een tekst die precies omschrijft waar ik aan lijdt! Ik kon het niet eens met droge ogen lezen, zoveel herkenning...

De essentie is de opvatting dat het helemaal oké is als je er op deze manier last van hebt en vooral dat je niet moet proberen die gevoelens die daarmee gepaard gaan weg te kletsen of te onderdrukken.
Dat weet ik natuurlijk al lang, dat het onderdrukken van emoties en gevoelens echt schadelijk is. Maar het accepteren van emoties die gepaard gaan met een sterk gevoel van onmacht, aan regelmatige woede en verbijstering, dat valt nog niet mee.
Als het om bekende personen gaat kun je immers altijd wel verklaringen vinden waarom iemand doet zoals die doet en er vaak zelfs begrip voor opbrengen, vergeven enz. Maar de verwoesting van de hele planeet door mensen die niet eens weten dat ze er schuldig aan zijn, dat is groot, dat is te groot, te immens...

Ik wil mijn lezers graag uitnodigen het hele stuk te lezen. En ga er (uiteraard) graag over in gesprek!

De apathische maatschappij en de onbegrepen activist en wereldverbeteraar.

Lieve Facebookvrienden

2015

Begin dit jaar heb ik 2015 voor mezelf verklaard als een jaar van nieuwe balans en verbindingen. Een onderzoek naar waar ik nu sta, waar ik wil staan, naar wat mij voedt en wat (te) veel kost.
Eén van de thema’s is mijn verhouding tot Social Media en met name Facebook.
Voor de oplettende lezer zal het volgende dan ook geen verrassing zijn: ik ga mijn Facebook-activiteiten drastisch verder beperken. Het heeft even geduurd voordat ik de goede vorm in beeld had, ik denk die nu gevonden te hebben.

Ik ben al enige tijd lid van LiveCrew.nl en Seen.is, ook die sites bieden nog niet wat ik zoek. Facebook helemaal verlaten is weer bijzonder lastig door mijn taken binnen allerlei organisaties.

Facebook
Los van dat ik serieuze problemen heb met de manier waarop FB zélf functioneert, in mijn instellingen rommelt, en niet in de laatste plaats de vrijheden die men zich denkt te mogen veroorloven met mijn account en content, kost het bijhouden me teveel en de balans is zoek tussen wat ik zinvol vind om te weten en wat me teveel energie kost.
Als ik Facebook wil bijhouden op de grondige manier waarmee ik het liefst alles doe, ben ik dagelijks meer dan 5 uur kwijt. Dat ga ik niet doen...

Ik ga daarom verschillende groepen en organisaties verlaten, minder pagina’s volgen.
Ik ga alleen nog een zeer beperkte selectie persoonlijke tijdlijnen lezen. In mij reacties zal ik me beperken tot hooguit wat vind-ik-leuk’s, reageren op persoonlijke berichten zal ik alleen en bij uitzondering doen als ik met de persoon een band ervaar. Op persoonlijke berichten reageer ik verder alleen binnen groepen of in pb’s.

Bereikbaarheid
Ik blijf dus bereikbaar. Mijn gewone pagina is openbaar, dus ook zonder vriendschaps-verzoek is nagenoeg alles van mij te lezen, te zien, te volgen. Via die pagina zal ik geen persoonlijke berichten meer posten.
Nieuw is mijn pagina Qaqtuzz (facebook.com/pages/Qaqtuzz). Ik ga alleen dáár nog regelmatig eigen berichten posten en steeds vaker via een link verwijzen naar m’n blogberichten. Wil je me dus blijven volgen dan is het liken van die pagina de manier.

Vriendenlijst
Ik laat mijn vriendenlijst met rust, ook al dekt de naam de lading lang niet altijd. Ik verwijder hooguit mensen uit de lijst met wie nog nooit een persoonlijk bericht is uitgewisseld of met wie ik nooit echt contact heb gevoeld.

Meer motieven
Terwijl ik in real life niet alles wil horen of weten, bespeur ik op Facebook bij mezelf de neiging om toch alles te willen beoordelen: kijken of er wellicht toch een aanleiding is om iets te zeggen...
Ik loop daarbij geregeld vast omdat ik activiteiten ondoordacht vind, in strijd met mijn opvattingen over duurzaam leven. Soms wordt erover in gesprek gaan zelfs niet eens op prijs gesteld... terwijl ik graag verder kom, graag juist wel ervaringen en opvattingen uitwissel. Om te begrijpen en te leren.
Ik wil geen slecht nieuws lezen zonder dat er een oplossingsrichting of een actie aan gekoppeld wordt - want daar ga ik mij alleen maar machteloos bij voelen.
Ik heb vaak moeite met het gebrek aan actiebereidheid, met de opvatting van dat “mijn kleine bijdrage niets uitmaakt” - dat doet het immers wel!
Je kunt niet alles veranderen, je kunt wél de kleine dingen goed doen.
Ik weet dat we machtiger zijn dan we denken, daar ligt veranderingsbereidheid aan ten grondslag...

Het leven is gemakkelijk

Life is really simple, but we insist on making it complicated.

– Confucius

It is the simple that is certain, not the complicated. Somehow, people do not trust the simple, the easy, the always available. Why not give an honest trial to what I say? It may look very small and insignificant, but it is like a seed that grows into a mighty tree. Give yourself a chance!

~ Sri Nisargadatta Maharaj

...from 'I Am That', chapter 89

Het leven is eigenlijk erg simpel,

wij maken het enorm ingewikkeld, maar dat hoeft het niet te zijn.

~ Louise L. Hay in de documentaire “Je Kunt Je Leven Helen” met NL subs YouTube 1.29.25. Klik hier voor een versie zonder ondertitels.

Ik lees net in een bericht op Facebook (5-4-2015 - 1e Paasdag - Dick Nijssen):

"Oordeelloze, dus open aandacht is een zeldzaam fenomeen. Ik durf te beweren dat het een hele zuivere vorm van liefde is die helend werkt op alle niveaus van ons wezen." [...] "Wanneer ik geïdentificeerd raak met bepaalde ideeën over hoe iets zou moeten zijn, wanneer ik een agenda heb, of gehaast ben, dan is mijn aandacht niet helend."

In feite is aandacht dat wat we nodig hebben. Gezien worden. En dan het liefst natuurlijk oordeelloos. En ook het liefst met diepgaande belangstelling. Empathie.

Hoe moeilijk is dat nou helemaal? Waarom is dat niet vanzelfsprekend?
Het klopt dat we het niet met de paplepel ingegoten krijgen. We worden geprezen om wat we goed doen en bestraft om wat niet bevalt. Maar is dat aandacht? Hoe vaak vragen ouders - en later anderen - echt door? Over wat je echt bezig houdt en over wat je belangrijk vindt? Zonder dat je een opvatting of oordeel van de ander proeft of ervaart?

Dit is een fragment van mijn gelijknamige stuk op GoogleDrive